Stanowisko TPPW w Mroczy ws. nazwania rond

Szczegóły tutaj...

Jak oceniasz pomysł nadania rondom nazw zaproponowanych przez TPPW w Mroczy
Wizyt
Dzisiaj: 1102Łącznie: 1552

Mrocza w Powstaniu

Dnia 5 stycznia około godziny 16.00 oddziały powstańcze wymaszerowały do Mroczy. Dowództwo w operacji zajęcia Mroczy objął Kirchner. Po krótkim ostrzale artyleryjskim od strony dworca obie kompanie ruszyły do natarcia. Po walce Niemcy poddali się i przerażeni opuścili miasto. Uwolniony oddział Ziarnka włączył się także do walki i zdecydowanym natarciu powstańcy około północy zajęli miasto. Niemcy ratowali się ucieczką w kierunku Bydgoszczy. Straty po stronie polskiej wynosiły dwóch poległych w tym Feliks Łabędzki - dowódca sekcji w oddziale M. Hybiaka, powstaniec jarociński, który zginął w rejonie cegielni. Zdobyto na Niemcach sporą ilość broni ręcznej oraz amunicję artyleryjską. Uwolniono 30 zakładników, min. organizatorów Powstania w Mroczy oraz ludzi z patrolu Ziarnka. Niemcy nie wiedząc o zdobyciu Mroczy przez powstańców, o północy przysłali dla plutonu Grenzschutzu samochód ciężarowy. Około godziny 3.00 w dniu 6 stycznia w Mroczy powstańcy zdobyli go wraz z ładunkiem 200 karabinów ręcznych oraz kilka skrzyń granatów i amunicji. Do niewoli dostała się obsługa samochodu składająca się z 1 oficera i 8 żołnierzy. W szeregach powstańczych walczył oddział mrotecki liczący ok. 30 osób. Włączył się on także do zwycięskiej bitwy o Ślesin 8. I. 1919 r. i uporczywych ale krwawych zmagań o Noteć. 

 

Dnia 6 stycznia członkowie Rady Ludowej z Mroczy - Nowakowski i Speichert podjęli pertraktacje z Niemcami”, o godzinie 18.00 powstańcy na wskutek nacisków miejscowej Rady Ludowej opuścili Mroczę udając się do Nakła. W drodze powrotnej zawrócono oddział gnieźnieński Stanisława Szalińskiego liczący około 80 ludzi, który w tym dniu przybył do Nakła i na wezwanie Kirchnera został skierowany do Mroczy. 

 

Mimo tylu odniesionych zwycięstw i sprzeciwu ppor. E. Bartkowskiego, pod naciskiem rządu polskiego z Warszawy, Komisariat Naczelnej Rady Ludowej zmuszony został do zawarcia umowy z Niemcami i oddania im Nakła z okolicznymi miasteczkami, zroszonymi krwią powstańczą. Powstańcy z powiatu wyrzyskiego wycofali się 10. I. 1919 r. w kierunku Kcynii zabierając broń i amunicję. Z różnych grup powstańczych sformowano dwie kompanie: nakielską i wyrzyską, które włączono do baonu kcyńskiego. Do ich szeregów weszli ochotnicy z Mroczy, którzy uczestniczyli na szlaku walk powstańczych tego baonu. Walczyli o Rynarzewo, Szubin, Kcynię, Paterek. 

 

Mrocza wróciła pod panowanie Grenzschutzu, który biorąc odwet za powstanie, dopuszczał się szykan, prześladowań i bicia Polaków. Między innymi pijani żołnierze pobili kolbami, powstańca Władysława Dornowskiego. Natomiast baon kcyński w maju 1919 r. został wcielony do 7 Pułku Strzelców Wielkopolskich. W ramach tej formacji wkroczył w styczniu 1920 r. na teren powiatu wyrzyskiego, zgodnie z traktatem pokojowym z 28 czerwca 1918 r. 21 stycznia 1920 r. ostatni żołnierz niemiecki opuścił Mroczę, a 22. I. 1920 r. 7 Pułk Strzelców Wielkopolskich pod dowództwem płk. Wżalińskiego wkroczył do miasta entuzjastycznie witany przez Mroczan. W imieniu Polskiej Rady Ludowej w Mroczy, zorganizowanej w 1918 r. przemawiał jej prezes Speichert, a z ramienia miasta witał wkraczające na rynek wojsko Piotr Kapsa. Uczennica szkolna wręczyła dowódcy kwiaty, wygłaszając okolicznościowy wiersz napisany przez dziekana Kazimierza Gidaszewskiego. Drugiej dziewczynce pułkownik musiał rozwiązać czarną szarfę, którą miała związane ręce, a na której był napis „Mrocza okuta w kajdany”, co symbolizowało koniec niewoli pruskiej. Wśród śpiewu, pieśni patriotycznych, kościelnych i szpaleru członków polskich organizacji, tłumy ludności witały polskie wojsko, symbol odrodzonej i niepodległej Polski. 

 

Pamięć o powstańcach wielkopolskich była bardzo żywa w Mroczy. Co roku od 1921 r. 5 stycznia, wieczorem w miejscu gdzie zginął pierwszy powstaniec o nazwisku Łabędzki odbywał się capstrzyk, przy czym uczestnicy nieśli palące pochodnie. Po tym uroczystym pochodzie przedstawicieli organizacji społecznych, przy dźwiękach orkiestry wojskowej odbywała się zabawa taneczna. 

 

Od 2008 r. ponownie corocznie , w tym szczególnym dla Naszego Miasta dniu organizowane są uroczyste obchody kolejnych rocznic Powstania Wielkopolskiego w obecności władz samorządowych, młodzieży, członków Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego oraz mieszkańców Mroczy. 

 

Opracowania dokonał
Prezes TPPW 1918/1919 Koło w Mroczy
im. ppor. Franciszka Borzycha


mjr Jarosław Odrobiński

Strony: « Poprzednia 1 2
Autor:MS
 
Dodaj link do:
www.wykop.pl
www.dodajdo.com
www.facebook.com